Μήνας: Οκτώβριος 2014

Άνομα συστήματα

Posted on

Άνομα συστήματα
Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Κανένα σύστημα, είτε αφορά τη δικαιοσύνη, την υγεία, την παιδεία ή τις εξουσίες τις νομοθετικές ή εκτελεστικές, δεν έχει το δικαίωμα να επικαλείται την αρχή της ανεξαρτησίας, για να αποστασιοποιηθεί από το λαό. Από πουθενά δε νομιμοποιείται ηθικά να αξιολογείται εσωτερικά, ώστε να νοθεύει τα κριτήρια και τα αποτελέσματα, συγκαλύπτοντας τις αδυναμίες του, παραμένοντας στο απυρόβλητο και αποθαρρύνοντας τον εξωτερικό έλεγχο.
Οποιοδήποτε σύστημα αποκλείει την άμεση συμμετοχή των πολιτών από τη διαμόρφωση των δυναμικών του, με το κλασικό κόλπο της περιπλοκότητας και της πολυνομίας, είναι τυραννικό και σαθρό και πρέπει με τρόπους ειρηνικούς ή ριζοσπαστικούς να επαναθεμελιωθεί εκ βαθέων.
Τα συστήματα αυτά με πρόσχημα την ελευθερία τους και τη δημοκρατία γίνονται περίκλειστα, σταματούν να επικοινωνούν, να αλληλεπιδρούν προς όφελος του πολίτη.
Αναπτύσσουν διαδικασίες, ιεροτελεστίες, όρους και ιδιολέκτους αγνώστους, περίπλοκες, δαιδαλώδεις, για να τρομάζουν τον κόσμο και να του καλλιεργούν την ψευδαίσθηση πως παράγουν έργο. Εξαναγκάζουν τους εξυπηρετούμενους να υιοθετούν την νοσηρή διαλεκτική τους, για να πετύχουν το αυτονόητο, με σκοπό να τους υποδουλώσουν με την απειλή της ενοχής και της συνέργιας.
Στην πραγματικότητα μόνο τους μέλημα είναι να αυτοσυντηρούνται και να διατηρούν την πυγμή τους, που εκπορεύεται μεν από το λαό, αλλά με διαδικασίες αντιπροσώπευσης, που με τα χρόνια έχουν ατονήσει και έχουν μετατραπεί σε αδιάφορα πανηγύρια.
Τέτοια συστήματα νομοτελειακά εξελίσσονται σε προπύργια διαφθοράς και παρακμής και αλλοιώνουν την ηθική οποιουδήποτε εργάζεται σε αυτά, καθιστώντας τον συνυπεύθυνο και υπόλογο.
Στα άνομα αυτά μορφώματα δεν υπάρχουν πιόνια και αρχηγοί, που κινούν τα νήματα: Υπάρχουν μόνο ένοχοι, που αργά ή γρήγορα θα εξοβελιστουν από την κοινωνία, όσο ανεκτική ή αδιάφορη κι αν είναι. Για τον απλό λόγο πως ο ναρκισσισμός τους τα κάνει μη λειτουργικά και καρκινώματα στις προσδοκίες των πολιτών.

Καλημέρα

Posted on

Καλημέρα
Στράτος Παπάνης

Θέλω ένα πρωινό να σας πω μια καλημέρα και να να είναι η ευχή γυμνή, χωρίς τον ήχο, που την προσδιορίζει.
Και να σας νιώσω πέρα από κάθε ιδιότητα.. Χωρίς φύλο και μόρφωση, δίχως γένος, τίτλους, ηλικία ή ιστορία.
Μια καλημέρα ατόφια, ανεπιφύλακτη, που δε θα βιάζεται, μα λίγο από το βάρος της μέρας σας θα παίρνει.
Μια σταλιά από τον σταυρό του καθενός, μια γουλιά από τους φόβους σας, μια τζούρα από την αγωνία.
Μια καλημέρα, που θα εισχωρήσει στα πνευμόνια σας και στο μυαλό και θα τα τσούξει σαν πρώτο τσιγάρο με μάτια μισόκλειστα. Που θα σας κάψει σα ρακή κρητική από καζάνια πρωτόβγαλτη.
Μια καλημέρα που θα βαπτιστεί στις προσδοκίες σας και θα γίνει μέθεξη, μετάληψη και θεία κοινωνία, γιατί θα ακουστεί όπως η ποίηση της ζωής σας, δίχως παραφωνία και τυπικότητα.
Θέλω μιαν αυγή να σας χαιρετίσω, όπως ο ήλιος την πλάση και να γίνει υπόσχεση η καλημέρα, καθώς θα παίρνει τη μορφή του καθενός σας..
Μα όταν το κάνω χαιρετώ το κοινό πεπρωμένο και το θάνατο
Και αυτό μου απαντά με λέξεις άρρητες πως όταν καλημερίζεις τους ανθρώπους και τα πάθη τους προσφωνείς το Θεό με το μυστικό όνομά του..

Στα χωριά τα ορεινά

Posted on

Στα χωριά τα ορεινά
Στράτος Παπάνης

Στα χωριά τα ορεινά οι καημοί δραπετεύουν από τις στέγες μαζί με τον καπνό…
Άνθρωποι τραχείς βυθίζονται στο τζάκι, η πυρά καθαίρει τους ενδοιασμούς, πυρπολεί τις ανομίες, προστατεύει από τα δαιμόνια, αναπολεί, υπνωτίζει, λυτρώνει, εκστασιάζει, τηρεί την υπόσχεση του Προμηθέα, υπενθυμίζει την τιμωρία του.
Τα ξύλα θυμίαμα γίνονται και σκορπούν το δάκρυ του δάσους ή θυμωμένοι δράκοι και φόβοι προπατορικοί, που ξεφυσούν την οργή τους με θόρυβο..
Που και που κάποιος αναδεύει τα υπολείμματα από τις στάχτες και τα όνειρα και νέα πνοή ζωντανεύει τη φλόγα και την ελπίδα.
Στα χωριά τα ορεινά ο δικός μου πόνος, μικρός, διστακτικός, ασήμαντος, ανυψώνεται με τους καπνούς να ενωθεί με τα μαύρα σύννεφα, που απειλούν τον ουρανό και την οικουμένη. Στον αέρα ταλαντεύεται, κάνει να γυρίσει πίσω, χαμηλώνει, δικός μου ξαναγίνεται, προσποιείται πως θα διαλυθεί,
ξαναθεριεύει, γιγαντώνεται.
Μα τα ύψη τον καλούν, η σκοτεινιά τον μαγνητίζει και τον αφομοιώνει και τον συντηρεί.
Κι έτσι κάθε φορά που πονώ, η οδύνη του κόσμου παραλύει τη σκέψη μου και τραγωδίες της πλάσης συνταράσσουν την καρδιά την ανήμπορη..Παιδιά νεκρά, αρρώστιες και πόλεμοι, αγάπες χαμένες και προσδοκίες ερείπια.
Στα χωριά τα ορεινά,αν πονάς, ο ελάχιστος λυγμός γίνεται θρήνος. Για όσα χαθήκαν και για όσα αγέννητα θα παραμείνουν..

Βουργαρέλι Τζουμέρκα

Posted on Updated on

Βουργαρέλι-Τζουμέρκα
Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου 

 Ακόμα κι αν δεν έχεις περάσει από εκεί, τα Τζουμέρκα φωλιάζουν στις πιο ψηλές οροσειρές της καρδιάς σου. Κάθε αδάμαστο περιμαζεύουν αυτά τα βουνά και το εξακοντίζουν να μαλακώσει στον ουρανό. Και γυρνούν τα πάθη σου εξαγνισμένα, σα χιόνι σιγανό και σαν ομίχλη απαλή στη Δρακότρυπα και κυλούν στις πλαγιές με βουητό να πλημμυρίσουν τον Αχελώο, να παρασύρουν γεφύρια, να αναμοχλεύσουν τις πίκρες, τις αναμνήσεις, τους δισταγμούς και πέτρες θεόρατες. Μέχρι να επιστρέψουν μέσα σου ατόφια και γαλήνια, σαν τους κατοίκους της περιοχής και σαν μετάνοια.
Και η Κόκκινη Εκκλησιά, δεητική, σε μεταλαμβάνει το αίμα της Ηπείρου, το σώμα του Δεσποτάτου, το κύκνειο άσμα της Αυτοκρατορίας και το λυγμό για όσα έχασες.
Κι έτσι, όποια εποχή κι αν πας, δε ξέρεις το μονοπάτι το μπροστινό πού θα σε οδηγήσει: Σε χαράδρα βαθιά ή σε γιορτή το Δεκαπενταύγουστο. Σε σπηλιά που ανομολόγητες οι Ερινύες σου καραδοκούν ή σε περιφορά επιτάφιου με τσίπουρο και εγκώμια στου χωριού την πλατεία.
Αθαμάνες αρχαίοι παίζουν για χάρη σου αυλούς και βρύσες με γυναικεία ονόματα προσμένουν με χίλια στόματα να τις φιλήσεις, για να ξαναγίνουν κυράδες και παντοτινά να σε στοιχειώσουν. Κρυστάλλω, Αρχόντω, ξωτικά παραμυθιών λησμονημένων, που τα χρόνια τα αλλοτινά παιδικούς φόβους εξιλέωναν και τώρα εξεγείρονται στις λογικές και τους συμβιβασμούς και τις λιποψυχίες σου.
Επειδή το χώμα στο Βουργαρέλι, ο μόχθος ο ανθρώπινος στη λιγοστή γη και οι μυρωδιές και το κρύο, τρυπούν τους ενδοιασμούς, ναρκώνουν τις αντιστάσεις και απαιτούν για σπονδές και θυσία κάθε τι που κουβαλάς κίβδηλο.
Αλλιώς δε θα ακούσεις τη λιτανεία του ρυακιού ούτε στο περπάτημα των κοπαδιών το βήμα του Χριστού, που έρχεται με τη δόξα των ελάτων και την κατάνυξη της πεταλούδας. Ούτε θα καταλάβεις ότι τα πέτρινα γεφύρια δεν ενώνουν όχθες, αλλά το άπιαστο με το εφικτό, το αιώνιο με το θνητό και το οριστικό με την ελπίδα της ανατροπής.
Βουλγαρέλι, Παλαιοχώρι, Κυψέλη ένα πέρασμα από το ελάχιστο στο μεγαλείο των Ορέων, που λίγες καθάριες ματιές τολμούν να αντικρίσουν.
Το χειμώνα φιδίσιοι καπνοί από στέγες χωμένες στα δέντρα υψώνουν τις προσευχές των σπιτιών προς το στερέωμα. Και καθώς ανεβαίνουν, πριν ενωθούν με τη μελωδία του Σύμπαντος, αχνοφέγγουν στην οικουμένη, γιατί κουβαλούν αναμνήσεις γερόντων και των νέων τα όνειρα.
Κι έτσι τους νιώθω κι εγώ, που θάλασσες με χωρίζουν από τον ευλογημένο τόπο, και ξέρω πως ένα κομμάτι της ψυχής μου κόκκινο στο χιόνι των Τζουμέρκων καθαγιάζεται…

Facebook

Posted on

Στο ελληνικό Facebook λιγότερο από το 10% των χρηστών είναι αυτό που διατυπώνει δομημένο λόγο και οι μισοί από αυτούς τον χρησιμοποιούν για εμπορικούς-διαφημιστικούς λόγους..Όλοι οι υπόλοιποι μηρυκάζουν, κοινοποιούν, μοιράζουν like σαν σύγχρονοι πληβείοι του πνεύματος, ακολουθούν ή διατυπώνουν ανόητα σχόλια..Η ένδοια αυτή αντικατοπτρίζεται στο περιεχόμενο, το ύφος και τη συντακτική ή γραμματική δομή των πιο δημοφιλών αναρτήσεων και στην ταχύτητα μετάδοσης εσφαλμένων πληροφοριών..Το χειρότερο δε είναι ότι ο μειοδοτικός πλειστηριασμός της εγκυρότητας και της αξιοπιστίας των ειδήσεων ή των αναλύσεων δημιούργησε μια νέα γενιά από πανεπιστήμονες, που μπορούν με βεβαιότητα να αποφανθούν περί παντός του επιστητού: Όλοι γίναμε αρχαιολόγοι της Αμφίπολης, ψυχολόγοι, συνωμοσιολόγοι, θεραπευτές του έμπολα, σεισμολόγοι και τιμητές της δημόσιας ζωής…Στράτος Παπάνης

Όνειρο

Posted on Updated on

Κι αν το πρωί η συναναστροφή και η απάθεια της μέρας σκεπάζουν το χαμό σου, τις νύχτες στα όνειρα έρχεσαι. Παριστάνεις πως αγνοείς τον αποχωρισμό, μου μιλάς με όλα τα λόγια, που θα ψιθύριζες, αν δεν είχες πεθάνει. Παίζεις με το χρόνο και με πετάς σε τοπία που δεν θα μπορούσες να είσαι..στα μέρη και τις ιστορίες, που δεν πρόλαβα να σου διηγηθώ
Προσποιείσαι πως ζεις, υποκρίνεσαι πως τίποτα δε συνέβη. Μα η καρδιά μέσα στο όνειρο πάλλεται από το θρήνο. Το σώμα ακίνητο τρέμει μην ξυπνήσει.  Και η ψυχή δεν ξέρει ποιο θάνατο αν διαλέξει κοντά σου θα έρθει..Στράτος Παπάνης

from Blogger http://ift.tt/1vTtSvS
via IFTTT

Μαζί

Posted on

Επιστρέφοντας στη Μυτιλήνη, η θάλασσα ξέβρασε πάλι τους μετανάστες. Περπατούσαν σα χαμένοι στο δρόμο. Ανάμεσά τους ένας άντρας, μια γυναίκα και δυο παιδιά.
Έχασαν τη χώρα τους.
Αλλά τώρα κρατούσε ο ένας το χέρι του άλλου.
Απώλεσαν τα πάντα.
Αλλά τώρα πορεύονταν ο ένας δίπλα στον άλλο.
Δεν ήξεραν το δρόμο
Αλλά όλοι οι δρόμοι ανοιχτοί ήταν μπροστά τους
Τίποτα δεν προμήνυε το μέλλον τους.
Αλλά μπορούσαν μαζί να το σχεδιάσουν.
Θα μπουν σε φυλακές
Αλλά μαζί θα ατενίζουν την ελευθερία
Αλήθεια, όλες τις αξίες, που μου διδάξατε και, που πάσχισα σαν ανόητος να αποκτήσω, υπηκοότητες, τιμή, τίτλους, περιουσίες, προσαγορεύσεις, ιδιότητες, όλες γι αυτό το μαζί θα αντάλλασσα..
Στράτος Παπάνης